คู่มือเวียนเทียนตะคัน ประเพณีงดงามตามฉบับวิธีชาวพุทธ ณ เมืองสุโขทัย

Bangkok Airways สรุปให้

• เวียนเทียนตะคัน คือ พิธีเวียนเทียนแบบสุโขทัยที่ใช้ถ้วยประทีปดินเผาแทนธูป เทียน และดอกไม้ สืบทอดจากธรรมเนียมการจุดตะคันเพื่อบูชาศาสนสถานในงานเผาเทียน เล่นไฟ ปัจจุบันจัดขึ้นในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา อาทิ วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา และวันอาสาฬหบูชา ณ โบราณสถานสำคัญ เช่น วัดช้างล้อม วัดมหาธาตุ และวัดตระพังทอง
• เที่ยวสุโขทัยหลากหลายมุม ก่อนเริ่มงานเวียนเทียนตะคัน อาทิ วัดศรีชุม ชมพระอจนะองค์ใหญ่และเรื่องราวศิลปะสุโขทัย ผ่านงานจิตรกรรมไทยอายุกว่า 700 ปี, เกาะรูปหัวใจ (ทุ่งทะเลหลวง) แลนด์มาร์กแห่งความรักของชาวสุโขทัยและสักการะพระพุทธรัตนสิริสุโขทัยขอพรให้ชีวิตอุดมสมบูรณ์ รวมถึงชุมชนเครื่องปั้นดินเผาสังคโลก เรียนรู้ขั้นตอนการทำ และเลือกซื้อผลงานอันเป็นเอกลักษณ์ของเมืองสุโขทัย

เวียนเทียนตะคัน หนึ่งในประเพณีอันเป็นเอกลักษณ์ของสุโขทัย ที่ถ่ายทอดความงดงามแห่งศรัทธาตามวิถีชาวพุทธผ่านแสงประทีปดินเผา Bangkok Airways ชวนทำความรู้จักประวัติ ความหมาย และข้อแนะนำสำหรับผู้ที่สนใจเข้าร่วมงาน พร้อมแนะนำพิกัดเที่ยวรอบเมืองสุโขทัย เพื่อเติมเต็มทริปสายบุญให้ได้สัมผัสความประทับใจ

ทำความรู้จัก เวียนเทียนตะคัน คืออะไร ?

เวียนเทียนตะคัน คือ พิธีเวียนเทียนในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา โดยเปลี่ยนจากการถือธูป เทียน และดอกไม้ มาเป็นการถือตะคัน ซึ่งเป็นถ้วยประทีปดินเผาขนาดเล็ก ภายในบรรจุน้ำมัน ขี้ผึ้ง พร้อมไส้ด้ายสำหรับจุดให้แสงสว่าง พิธีดังกล่าวนับเป็นหนึ่งในเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของสุโขทัย 

ปัจจุบันมีการจัดกิจกรรมเวียนเทียนตะคันในวันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา และวันอาสาฬหบูชา ณ โบราณสถานสำคัญภายในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย เช่น วัดช้างล้อม วัดมหาธาตุ และวัดตระพังทอง ทั้งนี้สถานที่จัดกิจกรรมอาจมีการเปลี่ยนแปลงในแต่ละปี สามารถตรวจสอบรายละเอียดและกำหนดการจัดงานได้จาก ททท. สำนักงานสุโขทัย

ตลอดระยะเวลากว่า 700 ปี ตะคันถือเป็นเครื่องใช้สำคัญในวิถีชีวิตของชาวสุโขทัย ทั้งใช้ให้แสงสว่างในชีวิตประจำวันและเป็นประทีปบูชาในพิธีทางศาสนา โดยมีการขุดพบตะคันดินเผาตามโบราณสถานในสุโขทัย ศรีสัชนาลัย และกำแพงเพชร บางชิ้นยังปรากฏคราบเขม่า ขี้ผึ้งติดอยู่ สะท้อนถึงการใช้งานจริงในอดีต

นอกจากนี้ ศิลาจารึกยังกล่าวถึงบรรยากาศการเผาเทียน เล่นไฟ ซึ่งผู้คนเดินทางมาร่วมจุดประทีปบูชาพระรัตนตรัย พระมหาธาตุ และศาสนสถานสำคัญ ปัจจุบันคติการจุดประทีปดังกล่าวได้รับการสืบสานผ่านกิจกรรมเวียนเทียนตะคัน เพื่อเชื่อมโยงศรัทธาทางพระพุทธศาสนาเข้ากับภูมิปัญญาและอัตลักษณ์ของเมืองสุโขทัย

ข้อแนะนำสำหรับผู้ที่สนใจเข้าร่วมเวียนเทียนตะคัน

1. แต่งกายสุภาพและเหมาะกับสถานที่

ควรสวมเสื้อผ้าที่สุภาพ สำรวม โดยผู้หญิงควรสวมกระโปรงคลุมเข่าหรือกางเกงขายาว พร้อมเสื้อมีแขน เพื่อแสดงความเคารพต่อสถานที่และพิธีทางศาสนา นอกจากนี้ควรเลือกรองเท้าส้นแบนหรือรองเท้าหุ้มส้นที่เดินได้สบาย เนื่องจากพื้นที่โบราณสถานบางจุดอาจเป็นพื้นอิฐ หิน หรือสนามหญ้าที่ไม่เรียบ

2. ถือตะคันอย่างระมัดระวัง

ตะคันดินเผาอาจสะสมความร้อนเมื่อจุดไฟเป็นเวลานาน ควรจับบริเวณฐานหรือใช้อุปกรณ์รองตะคันที่ผู้จัดเตรียมไว้ โดยหลีกเลี่ยงการใช้กระดาษหรือวัสดุที่ติดไฟง่าย พร้อมเว้นระยะห่างจากผู้ร่วมพิธี โดยเฉพาะบริเวณที่มีผู้คนหนาแน่นหรือลมพัดแรง

3. รักษามารยาทระหว่างเวียนเทียน

การเวียนเทียนจะเดินแบบทักษิณาวรรต คือเดินวนรอบเจดีย์ โบสถ์ และสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ตามเข็มนาฬิกา จนครบ 3 รอบ ระหว่างพิธีควรสำรวมกาย วาจา และใจ พร้อมตั้งจิตระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์

วิธีเดินทางเข้าร่วมเวียนเทียนตะคันที่เมืองสุโขทัย

1. เดินทางจากกรุงเทพฯ สู่สุโขทัยด้วย Bangkok Airways

เริ่มต้นการเดินทางจากกรุงเทพฯ สู่ท่าอากาศยานสุโขทัย ด้วยเที่ยวบินตรงของ Bangkok Airways พร้อมบริการแบบ Full-Service ทั้งน้ำหนักสัมภาระ 20 กิโลกรัม อาหารและเครื่องดื่มบนเที่ยวบิน ช่วยให้เดินทางถึงสุโขทัยได้อย่างสะดวกสบายและพร้อมออกไปสัมผัสเสน่ห์ของกลิ่นอายเมืองเก่า ภายในเวลาประมาณ 1 ชั่วโมง 20 นาที

2. เดินทางต่อสู่อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย

เมื่อเดินทางมาถึงสามารถใช้บริการรถรับส่งสนามบิน รถเช่า รถรับจ้าง หรือจองรถส่วนตัว เพื่อไปยังสถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดสุโขทัย ก่อนเชื่อมต่อกับรถสองแถว หรือตรงสู่อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย โดยใช้เวลาเดินทางประมาณ 40-50 นาที* ขึ้นอยู่กับจุดหมายและสภาพการจราจร

10 จุดหมายน่าแวะในเมืองสุโขทัยก่อนร่วมงานเวียนเทียนตะคัน

1. วัดศรีชุม

วัดศรีชุม วัดสำคัญทางทิศเหนือของอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย เป็นที่ประดิษฐานของพระอจนะ พระพุทธรูปปางมารวิชัยศิลปะสุโขทัย สูงถึง 15 เมตร ซึ่งเชื่อว่าหากมาสักการะขอพรและมุ่งมั่นทำสิ่งใดก็ย่อมสำเร็จผล รวมถึงได้รับความเมตตาและความสุขในชีวิต

ภายในช่องผนังมณฑปยังพบแผ่นหินชนวนสลักภาพเรื่องราวชาดกกว่า 50 ภาพ เรียงต่อเนื่องกันตามผนัง มีอายุราว 700 ปี และถือเป็นงานจิตรกรรมไทยที่เก่าแก่ที่สุด นอกจากนี้ บริเวณทิศเหนือของมณฑปยังมีต้นมะม่วงป่าอายุมากกว่า 200 ปี ซึ่งได้รับการอนุรักษ์และขึ้นทะเบียนเป็นรุกขมรดกของแผ่นดิน ทำให้วัดศรีชุมเป็นทั้งแลนด์มาร์กถ่ายภาพและแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่ไม่ควรพลาดเมื่อมาเที่ยวสุโขทัย

2. วัดสระศรี

วัดสระศรี ในเขตอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ตั้งอยู่บนเกาะกลางน้ำที่เรียกว่า ตระพังตระกวน ซึ่งเป็นสระบัวขนาดใหญ่กว่า 70 ไร่ ภายในวัดมีเจดีย์ประธานทรงระฆังศิลปะสุโขทัย ซึ่งได้รับอิทธิพลจากศิลปะลังกา และอีกหนึ่งจุดน่าสนใจคือโบสถ์ศิลาแลงบนเกาะเล็กกลางน้ำ เชื่อมต่อกับพื้นที่รอบวัดด้วยสะพานไม้ และมีใบเสมาหินปักอยู่โดยรอบ

3. วัดตระพังเงิน

วัดตระพังเงิน อีกหนึ่งวัดสำคัญภายในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ที่มีเจดีย์ประธานทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของศิลปะสุโขทัย โดยทั้งสี่ด้านประดิษฐานพระพุทธรูปยืนและพระพุทธรูปปางลีลา ส่วนด้านหน้าเป็นที่ตั้งของวิหาร ซึ่งประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัย ด้านตะวันออกมีตระพังเงินและอุโบสถตั้งอยู่บนเกาะกลางน้ำ เหมาะกับการเดินชมสถาปัตยกรรมในอดีต

4. วัดมหาธาตุ

แวะชมความรุ่งเรืองของศิลปะสุโขทัยที่วัดมหาธาตุ วัดหลวงประจำเมืองสุโขทัยและโบราณสถานขนาดใหญ่ที่สุดใจกลางอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย โดยมีเจดีย์มหาธาตุ เป็นเจดีย์ประธานทรงดอกบัวตูม นอกจากนี้ ยังมีพระอัฏฐารศหรือพระพุทธรูปยืนขนาดใหญ่ภายในมณฑปสองข้างเจดีย์ประธาน รวมถึงวิหารหลวงซึ่งเคยเป็นที่ประดิษฐานพระศรีศากยมุนี ก่อนอัญเชิญไปยังวัดสุทัศนเทพวราราม

5. วัดสะพานหิน

วัดสะพานหิน หนึ่งในจุดชมพระอาทิตย์ขึ้นที่สวยงามที่สุดของอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ตั้งอยู่บนเนินเขาสูง 200 เมตรทางทิศตะวันตก โดยมีทางเดินขึ้นสู่ลานวัด ระหว่างทางสามารถชมธรรมชาติและเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ขนาดเล็ก เมื่อขึ้นไปถึงด้านบนจะพบซากวิหาร 5 ห้อง ก่อด้วยอิฐและเสาศิลาแลง หันหน้าไปทางทิศตะวันออก

ไฮไลต์สำคัญคือ พระอัฏฐารศ พระพุทธรูปปูนปั้นยืนปางประทานอภัย สูง 12.5 เมตร นักท่องเที่ยวนิยมเดินทางมาสักการะ โดยเชื่อว่าจะช่วยขจัดอุปสรรค ปัดเป่าทุกข์ภัย และเสริมสิริมงคล นอกจากนี้บริเวณยอดเขายังสามารถมองเห็นวิวเมืองเก่าสุโขทัยได้สวยงาม โดยเฉพาะช่วงพระอาทิตย์ขึ้น

สำหรับใครที่สนใจปักหมุดเที่ยวชมวัดสะพานหิน ก่อนร่วมงานเวียนเทียนตะคัน สามารถชมบรรยากาศเพิ่มเติมได้ที่ วัดสะพานหิน วัดที่มีจุดชมพระอาทิตย์ขึ้นสวยงามที่สุดในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย

6. อนุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช

สักการะขอพรพ่อขุนรามคำแหงมหาราช เพื่อเสริมสิริมงคลด้านการศึกษา การสอบ รวมถึงความสำเร็จและความก้าวหน้าในหน้าที่การงาน ณ อนุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศเหนือของวัดมหาธาตุ ภายในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย 

โดยประดิษฐานพระบรมรูปหล่อโลหะรมดำขนาด 2 เท่าของพระองค์จริง สูง 3 เมตร ประทับนั่งบนพระแท่นมนังคศิลาบาตร พระหัตถ์ขวาทรงถือคัมภีร์ สื่อถึงพระปรีชาสามารถด้านอักษรศาสตร์ ส่วนพระหัตถ์ซ้ายอยู่ในท่าทรงสั่งสอนประชาชน พร้อมกระดิ่งจำลองด้านหน้า ซึ่งอ้างอิงจากเรื่องราวในศิลาจารึกเกี่ยวกับการรับฟังความทุกข์ร้อนของราษฎร

7. เขื่อนสรีดภงส์

สัมผัสบรรยากาศไวบ์ดีที่เขื่อนสรีดภงส์หรือทำนบพระร่วง แหล่งน้ำโบราณอายุกว่า 700 ปี ตั้งอยู่นอกกำแพงเมืองด้านตะวันตกเฉียงใต้ของอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย เดิมสร้างเป็นคันดินกั้นน้ำระหว่างเขาพระบาทใหญ่และเขากิ่วอ้ายมา เพื่อสำหรับใช้ภายในเมืองสุโขทัย 

ปัจจุบันได้รับการปรับปรุงเป็นเขื่อนดินยาวประมาณ 400 เมตร และกลายเป็นจุดพักผ่อนยอดนิยมสำหรับชมวิว ปั่นจักรยานรับลม และเก็บภาพธรรมชาติท่ามกลางผืนน้ำ ท้องนา และแนวเขา โดยเฉพาะช่วงเย็นที่สามารถชมพระอาทิตย์ตกได้อย่างสวยงาม

8. ศาลพระแม่ย่า

หนึ่งในพิกัดที่สายมูไม่ควรพลาดเมื่อมาเวียนเทียนตะคัน ที่สุโขทัย คือ ศาลพระแม่ย่า สถานที่ประดิษฐานสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองที่ชาวสุโขทัยเคารพศรัทธามาอย่างยาวนาน นักท่องเที่ยวนิยมเดินทางมาสักการะเพื่อขอพรให้สมหวังในเรื่องต่าง ๆ ทั้งโชคลาภ ความสำเร็จ ความเป็นสิริมงคล และปัดเป่าอุปสรรค โดยในช่วงเทศกาลสงกรานต์มีประเพณีแห่พระแม่ย่า เพื่อให้ประชาชนร่วมสรงน้ำ ขอพร ซึ่งเชื่อว่าจะช่วยให้ฝนตกตามฤดูกาล

9. ทุ่งทะเลหลวง (แผ่นดินรูปหัวใจ) สุโขทัย

ชมแลนด์มาร์กรูปหัวใจกลางทุ่งทะเลหลวง จังหวัดสุโขทัย พื้นที่ท่องเที่ยวและพักผ่อนที่พัฒนาขึ้นจากโครงการแก้มลิง เพื่อกักเก็บน้ำและช่วยบรรเทาปัญหาน้ำท่วมกับภัยแล้ง โดยเมื่อมองจากมุมสูงจะเห็นเกาะรูปหัวใจขนาดใหญ่ จึงได้รับการขนานนามว่า แผ่นดินศักดิ์สิทธิ์รูปหัวใจ สื่อถึงความรักและความปรองดองของชาวสุโขทัย 

พร้อมแวะสักการะพระพุทธรูปปางมารวิชัยที่มีความสูงกว่า 208 เซนติเมตร ซึ่งผู้คนนิยมมากราบขอพรให้ชีวิตอุดมสมบูรณ์ ร่มเย็นเป็นสุข คิดสิ่งใดก็สำเร็จ ปัจจุบันพื้นที่โดยรอบได้รับการพัฒนาให้ร่มรื่น เหมาะกับชมวิว ถ่ายภาพ ออกกำลังกาย และร่วมกิจกรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา

10. ชุมชนเครื่องปั้นดินเผาสังคโลก

เรียนรู้และลองลงมือทำเครื่องสังคโลก งานหัตถกรรมคู่เมืองสุโขทัยที่สืบทอดมายาวนานกว่า 700 ปี จากแหล่งชุมชนเครื่องปั้นดินเผาสังคโลก เรียนรู้เทคนิคการเคลือบสีเขียวไข่กา และลวดลายที่สะท้อนธรรมชาติและวิถีชีวิต เช่น ลายดอกบัว ลายปลา ลายนาค และลายเรขาคณิต โดยนักท่องเที่ยวสามารถชมขั้นตอนการปั้น เขียนลาย และเผาชิ้นงาน พร้อมเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ทำมือเป็นของฝาก

พิกัดสัมผัสชุมชนเครื่องปั้นดินเผาสังคโลกที่น่าสนใจของสุโขทัย อาทิ

• ชุมชนบ้านใหม่ตระพังทอง: ใกล้อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องเครื่องสังคโลกแตกลายงาสีเขียวไข่กา 
• ชุมชนบ้านเกาะน้อย อำเภอศรีสัชนาลัย: เปิดให้ทดลองปั้นตุ๊กตาสังคโลกและเรียนรู้เรื่องตุ๊กตาเสียกบาล
• อุษาสังคโลก: แหล่งเรียนรู้ใกล้เมืองเก่าที่ถ่ายทอดเรื่องราวของดิน เตาเผาโบราณ และกระบวนการผลิต พร้อมกิจกรรมเขียนลวดลายและสร้างชิ้นงานด้วยตัวเอง นอกจากจะได้ของที่ระลึกแล้ว ยังช่วยสนับสนุนการสืบสานภูมิปัญญาและสร้างรายได้ให้ชุมชนอีกด้วย

รวมคำถาม-คำตอบเกี่ยวกับเวียนเทียนตะคัน จังหวัดสุโขทัย

ต่อยอดทริปเวียนเทียนตะคัน ด้วยเส้นทางตามรอยอาณาจักรสุโขทัยเพิ่มเติม ได้ที่นี่

• ที่เที่ยวสุโขทัย ห้ามพลาด ตามรอยประวัติศาสตร์ ชมกลิ่นอายเมืองเก่า
• ที่เที่ยวสุโขทัยที่ไม่ใช่วัด จัดเต็มครบทุกกิจกรรมดีต่อใจ
• คู่มือเที่ยวอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย มรดกโลกที่ต้องไปสักครั้ง
• คู่มือเที่ยวอุทยานรามคำแหง สุโขทัย ครบทั้งกิจกรรม จุดเช็กอิน
• สัมผัสมนต์เสน่ห์เมืองเก่าที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย
• เปิดเส้นทางพิชิตเขาหลวงสุโขทัย ปีนเขารับไอหมอก

ตามรอยแสงศรัทธาในงานเวียนเทียนตะคัน ณ อาณาจักรสุโขทัยไปกับ Bangkok Airways

ร่วมสืบสานศรัทธาแห่งแสงธรรม และสัมผัสเรื่องราวแห่งอาณาจักรสุโขทัย ณ งานเวียนเทียนตะคัน เดินทางสะดวกด้วยเที่ยวบินตรงสู่สุโขทัย โดยสายการบิน Bangkok Airways ที่พร้อมดูแลทุกท่านด้วยบริการเหนือระดับ เพื่อเติมเต็มทุกช่วงเวลาแห่งความประทับใจตลอดการเดินทาง

• บริการห้องรับรองสำหรับผู้โดยสารทุกท่าน
• น้ำหนักโหลดกระเป๋าท่านละ 20 กิโลกรัม
• การเลือกที่นั่งบนเที่ยวบิน
• บริการอาหารและเครื่องดื่มบนเที่ยวบิน